Ter illustratie. Foto: Diliff, CC BY 2.5 via Wikimedia Commons
In februari stond het in alle kranten, en eentje bleef bij me hangen door de kop: “Eric wou een volière. Goed gelukt, hè?” Die Eric is Eric Domb, de man die in Brugelette ooit Pairi Daiza begon. Het verhaal gaat dat hij eigenlijk gewoon een grote vogelkooi voor ogen had. Wat hij op 7 februari 2026 opende, is iets helemaal anders geworden: Edenya, volgens Guinness de grootste tropenkas ter wereld, met daarin liefst honderdduizend vissen. Als aquariaan blijf je dan toch even staan kijken. Honderdduizend. In één gebouw.
Wat is Edenya precies?
Edenya is de tiende “wereld” van Pairi Daiza, en het is een joekel van een serre. Onder het glazen dak ligt vier hectare, ofwel 40.000 vierkante meter. De constructie is 206 meter lang, 192 meter breed en 24 meter hoog. Ze werd gebouwd door de West-Vlaamse firma Deforche uit Izegem, met meer dan honderd bedrijven aan het werk waarvan negen op de tien Belgisch. De hele oefening kostte naar verluidt zo’n 215 miljoen euro.
Binnen zit een complete jungle. Er groeien 1.800 plantensoorten, er leven 230 diersoorten, en naast die honderdduizend vissen vliegen er 750 vlinders rond en lopen er een tweehonderdtal landzoogdieren. Denk aan jaguars, dwergnijlpaarden, brulapen, reuzenotters en makis. Er is een waterval van zeventien meter, er zijn lagunes waarin zeekoeien, haaien en roggen vrij rondzwemmen, en je kan er zelfs onder water gaan slapen of eten. Een deel van de hotelkamers en een van de restaurants kijkt rechtstreeks de bassins in.
Twee wereldrecords, gehoopt op vier
Op 6 februari kwam Guinness-jurylid Anouk de Timary de certificaten persoonlijk overhandigen aan Eric Domb en mede-eigenaar Marc Coucke. Edenya kreeg twee officiële wereldrecords: “grootste tropische kas ter wereld” en “grootste overdekte zoölogische ecosysteem”. Mooi, maar eerlijk is eerlijk: het park had op vier records gehoopt. De claims voor de meeste plantensoorten in een tropische kas en voor het grootste onderwaterhotel ter wereld haalden de eindstreep niet. Die twee zijn er dus (voorlopig) niet gekomen.
Ik vind dat eigenlijk wel een sympathiek detail. Het toont dat zelfs een park van deze schaal niet alles binnenhaalt wat het aankondigt. En het herinnert ons eraan dat een record vooral een getal is. De vraag die mij meer bezighoudt, is een andere: hoe hou je honderdduizend vissen gezond?
Honderdduizend vissen: een kwestie van water
Daar zit voor ons de echte les. Wie thuis een bak van honderd liter heeft, weet hoeveel werk er kruipt in stabiel, gezond water. Een goede filter, een vaste verversing, opletten met de bezetting, niet te veel voederen. Vermenigvuldig dat nu eens met de schaal van Edenya. Honderdduizend vissen samen produceren een berg afvalstoffen, en al dat water moet gefilterd, op temperatuur gehouden en in evenwicht gebracht worden, dag en nacht, zonder pauze. Pairi Daiza spreekt zelf over een “geoptimaliseerd water- en energiebeheer”, en daar geloof ik graag in, want anders draait zo’n systeem binnen de week in de soep.
Het is exact dezelfde wet die in ons huiskamerbakje geldt, alleen dan honderdduizend keer uitvergroot. Het water is de motor. Hou je dat niet gezond, dan helpt geen enkele mooie inrichting je nog. Dat een park zoveel geld en techniek in onzichtbare leidingen en pompen steekt, zegt eigenlijk alles over hoe belangrijk dat onzichtbare deel is. Bij ons thuis is het niet anders, alleen merkt niemand het op tot het misgaat.
Een stukje levende natuur, op reuzenschaal
Wat me het meest aanspreekt, is het idee erachter. Edenya is geen rij losse bakken, maar één samenhangend geheel waarin planten, vissen, vogels en zoogdieren samen een tropisch landschap vormen. Dat is precies wat ons als aquarianen drijft, alleen doen wij het in het klein. Een goed beplante bak is óók een stukje levende natuur dat je in huis haalt, met zijn eigen evenwicht tussen licht, planten, dieren en water.
Daarom hou ik wel van zo’n project, ook al gaat het grotendeels over zout water en lagunes en zwemmen wij thuis met onze zoetwatervissen in een veel bescheidener wereldje. De gedachte is dezelfde: respect voor het dier en de plant, en geduld om een leefomgeving op te bouwen die echt werkt. Wie ooit maandenlang heeft zitten wachten tot zijn eigen bak in balans kwam, kijkt met andere ogen naar zo’n kas. Achter al die cijfers zit gewoon heel veel kennis en geduld.
Een knipoog en een controverse
Helemaal vlekkeloos verliep de opening niet. Bezoekers moeten apart bijbetalen om Edenya binnen te mogen, en daar kwam flink wat gemor over. Dat hoort er een beetje bij wanneer je het grootste van het grootste wil bouwen. Maar de glimlach blijft die kop uit de krant: een man die “gewoon” een volière wou, en eindigt met de grootste tropenkas ter wereld. Wie van ons herkent dat niet een beetje? Je start met één bakje op de vensterbank, en voor je het weet staat de kelder vol en denk je luidop na over een grotere tank.
Is iemand van jullie al in Brugelette gaan kijken sinds de opening? Brugelette ligt voor ons op rijafstand, dus misschien is dit iets om eens op een vergadering ter sprake te brengen. Ga je, let dan eens op het onzichtbare werk achter de schermen, op de techniek die al dat water draaiende houdt. Daar leren wij aquarianen vaak meer van dan van de grootste vis in de bak. En kom je terug met foto’s, breng ze gerust mee naar onze volgende bijeenkomst. We zijn razend benieuwd.
De website redactie
